AVG en e-mail: wat mag wel en wat niet?
Persoonsgegevens mailen mag, mits zorgvuldig. Zeven veelgemaakte fouten, zoals CC in plaats van BCC, en wat u doet bij een datalek.

Foto: Lianhao Qu via Unsplash (unsplash.com/photos/LfaN1gswV5c)
Bijna elke organisatie mailt dagelijks persoonsgegevens: een cv, een factuur, een medisch verslag, een overzicht met klantgegevens. Mag dat volgens de AVG? Ja, als u het zorgvuldig doet. In deze gids leest u wat de AVG vraagt, welke fouten het vaakst voorkomen en wat u doet als het toch misgaat.
Dit artikel geeft een algemeen overzicht en is geen juridisch advies.
Wat vraagt de AVG bij e-mail?
De AVG verbiedt het mailen van persoonsgegevens niet. Wel moet u passende technische en organisatorische maatregelen nemen om die gegevens te beschermen. Wat passend is, hangt af van het risico: hoe gevoeliger de gegevens en hoe groter de gevolgen van een lek, hoe zwaarder de beveiliging moet zijn.
Daarnaast gelden de algemene uitgangspunten van de AVG ook voor e-mail:
- Doelbinding: gebruik persoonsgegevens alleen voor het doel waarvoor u ze heeft verzameld.
- Dataminimalisatie: mail niet meer gegevens dan de ontvanger nodig heeft.
- Vertrouwelijkheid: zorg dat alleen de bedoelde ontvanger de gegevens kan lezen.
- Opslagbeperking: bewaar gegevens niet langer dan nodig, ook niet in mailboxen.
Gewone en bijzondere persoonsgegevens
Niet alle persoonsgegevens zijn even gevoelig. De AVG kent bijzondere persoonsgegevens: gegevens over gezondheid, ras of etnische afkomst, religie of levensovertuiging, politieke opvattingen, vakbondslidmaatschap, genetische en biometrische gegevens, en gegevens over iemands seksuele leven of seksuele gerichtheid. Ook voor strafrechtelijke gegevens en het burgerservicenummer (BSN) gelden strengere regels.
Voor deze gegevens ligt de lat hoger. Mailt u ze, dan liggen versleuteling en verificatie van de ontvanger voor de hand.
Zeven fouten die vaak voorkomen
1. CC in plaats van BCC
Wie een bericht aan meerdere externe ontvangers in het CC-veld zet, deelt alle e-mailadressen met iedereen. Dat is een datalek: de adressen komen terecht bij mensen die ze niet mogen zien. Extra pijnlijk wordt het als de groep zelf iets over de ontvangers zegt, zoals de cliënten van één zorgverlener.
2. De verkeerde ontvanger
Automatisch aanvullen in het mailprogramma maakt het makkelijk om net de verkeerde persoon of organisatie te kiezen. Een bericht met persoonsgegevens aan een verkeerde ontvanger is ook een datalek.
3. Gevoelige gegevens onbeveiligd mailen
Medische gegevens, een kopie van een identiteitsbewijs of een BSN in een gewone e-mail: een gewone e-mail biedt geen garantie dat het bericht onderweg versleuteld is, of dat alleen de juiste persoon het leest. Gebruik voor zulke gegevens versleuteling en, waar nodig, verificatie van de ontvanger.
4. Meer gegevens dan nodig
Een volledige export uit het klantsysteem doorsturen terwijl de ontvanger maar één regel nodig heeft. Of een lange mailwisseling doorsturen met alle eerdere berichten erin. Stuur alleen wat de ontvanger echt nodig heeft.
5. Het wachtwoord in dezelfde mail
Een beveiligde bijlage met het wachtwoord in hetzelfde bericht, of in een tweede mail naar hetzelfde adres, biedt weinig extra bescherming. Wie de mail onderschept of per vergissing ontvangt, heeft beide.
6. Werkmail naar een privéadres
Persoonsgegevens doorsturen naar een privéadres of een gratis mail- of bestandsdienst, om thuis verder te werken, brengt ze buiten het zicht en de beveiliging van uw organisatie.
7. Beveiliging als keuze van de medewerker
Veel oplossingen leggen de beslissing om een bericht te beveiligen bij de afzender. Wie de knop vergeet of het verkeerde niveau kiest, mailt alsnog onbeveiligd. Hoe goed de oplossing ook is: als beveiliging een keuze is, wordt ze soms overgeslagen.
Toch misgegaan? Zo handelt u een datalek via e-mail af
- Beperk de schade. Vraag de onbedoelde ontvanger het bericht te verwijderen en niet door te sturen.
- Leg het datalek vast. Elk datalek hoort in uw interne datalekregister, ook als u het niet hoeft te melden.
- Beoordeel het risico. Om welke gegevens gaat het, over hoeveel mensen, en wat kunnen de gevolgen voor hen zijn?
- Meld het als dat moet. Levert het datalek een risico op voor de betrokkenen, dan meldt u het binnen 72 uur na ontdekking bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Is het risico hoog, dan informeert u ook de betrokkenen zelf.
- Voorkom herhaling. Ga na welke maatregel het lek had voorkomen, en neem die.
Uw functionaris gegevensbescherming of privacy officer helpt u bij de beoordeling.
Hoe voorkomt u fouten?
Veel van deze fouten zijn menselijk. Daarom werkt het het best als de beveiliging niet afhangt van wat een medewerker op het moment van verzenden kiest:
- Centraal beleid: de organisatie bepaalt welk beveiligingsniveau geldt, bijvoorbeeld per adres, en niet de individuele medewerker.
- Versleuteling en verificatie: gevoelige berichten gaan beveiligd de deur uit en zijn waar nodig pas leesbaar nadat de ontvanger zich heeft geverifieerd.
- De inhoud controleren: Data Loss Prevention herkent gevoelige gegevens in berichten en bijlagen, en grijpt in voordat het bericht de organisatie verlaat.
- Bewustwording: blijf medewerkers wijzen op de risico’s, ook als de techniek veel opvangt.
Verstuurt u nieuwsbrieven of andere mailings? Lees dan ook wat de AVG vraagt bij e-mailmarketing.
Veilig mailen zonder keuzeknop
Met SecuMailer stelt uw organisatie de beveiliging centraal in. Medewerkers mailen zoals altijd, vanuit hun eigen mailprogramma, en ontvangers lezen het bericht in hun eigen inbox. Is verificatie nodig, dan krijgt de ontvanger bijvoorbeeld een sms-code. Zo helpt SecuMailer u te voldoen aan de AVG, zonder dat beveiliging een keuze is.
Gewoon veilig verder